قابل اصلاح بودن اساتید

نويسنده: امير هدايتي
با سلام،

برخی از دوستان در comment های پست قبلی اشاره به این نکته کرده بودند که خود اساتید سیستم را ایجاد کرده‌اند و حاضر نیستند این وضعیت را عوض کنند و به خودشان فشار بیاورند. صحبت‌های مشابه این‌ها را زیاد شنیده‌ام. می‌خواهم به دوستان عزیز بگویم که این‌قدر هم بدبینانه نگاه نکنید! چند تا حرف در این راستا می‌خواهم بگم.

شاید دوستانی که منو میشناسن میدونن که به خاطر کدورت با یکی از اساتید به دردسر زیادی برای من وجود آمد. استاد همون مطالب رو که موقع دانشجویی یاد گرفته بود با یک سناریو از پیش آمده شده(مانند نوار ویدویی) تدریس می‌کردند. برخی از قسمت‌های درس مطالبی تدریس می‌کردند اشتباه بود و (من فکر می‌کنم می‌دانستد و زحمت تصحیح به خودشان نمی‌دادند) و در مورد تصحیح ورقه‌ها هم که جای خود دارد. به طور طبیعی به عنوان یک دانشجو شاکی بودن از این استاد طبیعی است ولی حالا جور دیگه به جریانبه نگاه می‌کنم:

ایشان یکی از بنیان‌گذاران رشته کامپیوتر در ایران هستند. زحمت‌های ایشان و اینکه شاید بسیاری از اساتید خوب ما شاگردان ایشان هستند کمی جای تأمل را باز می‌کند. بعدا شنیدیم که ایشان نزدیک به ۱۵ سال مشکل شخصی حادی داشتند! علاوه براین سیستم معیوب ایشان را اینطوری کرده‌است. خدا می‌داند چند سال ایشان در حسرت یک دانشجوی با انگیزه بودند. احساس الان من اینه که دانشجو و استاد هردو در این سیستم قربانی هستند.

من فکر نمی‌کنم که بسیاری از اساتید از وضعیت فعلی راضی باشند به عنوان مثال به بلاگ اساتید علیه تقلب رجوع کنید. تعداد اندک شماری از اساتید هستند که واقعاً دارند سیستم را به اینجا می‌کشانند تا از بی‌سوادی خودشان رنج نبرند.

من یقین دارم که دانشجویان می‌توانند در این سیستم تغیراتی بدهند (بدانید که بسیاری از اساتید نیز شما را همراهی خواهند کرد). به عنوان مثال در حدود سال ۸۱-۸۲ من و عده‌ای از دوستان شروع کردیم به حرکت‌هایی در دانشکده (آن موقع سیستم مدیریت دانشکده خیلی بدتر از الان بود) نمی‌توانم بگم که برخی از اون مشکلات را حل کردیم ولی برخی از آنها را کمرنگ کردیم.

یک بار دیگر به مشکلاتی که من در سری قبل لیست کردم نگاه کنید (میدونم خیلی بیشتر از اینهاست نمیشه همه رو توی پست آورد! آونا مثال هستند). ببینید چند تا از اونا بدون همکاری دانشجویان عملی هستش!

شما هم امتحان کنید و موقع فارغ‌التحصیلی تفاوت ایجاد شده را احساس می‌کنید.

مشکلات کلی دانشجویان

نويسنده: امير هدايتي
به نظر من میشه انتقادهایی که دانشجویان با اساتید دارند را به چند دسته مشخص تقسیم کرد. بهتره که در ادامه کار سعی کنیم که پیشهادهایی که به نظر عملی و معقول می‌رسند دوستان پیشنهاد کنند تا شاید دانشجویان بتونن با حرکت‌های هماهنگ این مشکلات رو حل کنند.

۱. مشکلات مربوط به ارسال مقالات. این مشکلات اغلب برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی پیش میاد. در وبلاک اساتید علید تقلب در این مورد زیاد بحث میشه. مشکلات معمولاً نوشتن نام اساتید بر روی مقالات بدون مشارکت آنها و یا اجبار اساتید برای نوشتن نام آنها در اول لیست و گاهاً من در موارد حاد تر من مواردی رو سراغ دارم که در مورد دانشجویان کارشناسی که دانشجو تمامی کار را انجام داده ولی حتی اسمش هم روی مقاله قرار نیست بیاد.

۲. مشکلات نمره دهی: این مشکلات کلاسیک دانشکده ما بوده. استادی میگه ورقت با من حرف نمی‌زنه، استادی به قیافه دانشجوها نمره می‌ده، استاد بین دانشجویان دختر و پسر فرق می‌زاره، استاد به نور چشمی‌ها حال میده، استاد بر اساس شناخت (که ممکن است دانشجویان گمراهش کنند) نمره می‌دهد، استاد رندم نمره می‌دهد، استاد برای دانشجوی غایب نمره می‌دهد(این برای خود من پیش آمده) و در نهایت به هر نحوی استاد ورقه‌های دانشجویان را منصفانه تصحیح نمی‌کند.

این مشکلات به نظر می‌رسید که کمتر شده ولی هنوز پا بر جا هستند.

۳. برخی اساتید با دادن نمرات راحت سعی می‌کنند محبوب شوند. به هر حال همه دانشجو‌ها از اساتیدی که کم و یا بیش به اصتلاح گلابی هستند خوششان می‌آید. این اساتید در نظر سنجی‌ها دارای امتیاز بالا، کلاس‌هایشان پر ثبت‌نام، همه با اینا می‌خواهند پروژه بگیرند و ....
برای گذراندن یک درس شاید این اساتید به نظر خوب برسند ولی در دراز مدت دانشجویان از این اساتید ضربه‌ می‌خورند و رشد این روند باعث افت شدید کیفیت آموزشی خواهد شد.

۴. اساتید به روز‌نشده: برخی از اساتید با دانش زمان دانشجویشان هنوز تدریس می‌کنند. این‌ها عادت دارند که درس‌های مشخصی رو در روز‌های مشخص هفته و حتی گاهاً من احساس می‌کردم که سناریو درس دادن این اساتید هم روتین شده! خوشبختانه نسل اساتید بسیار قدیمی نیز رو به کاهش است.
برخی از اساتید سؤال‌های امتحانی ثابت دارند و اجازه نمی‌دهند که دانشجویان سؤال‌ها را از سر جلسه خارج کنند زیرا تا سالیان متوالی همین‌ها سؤال‌های امتحانی خواهند بود(این هم یکی از عوامل محبوبیت می‌تواند باشد!)

۵. عدم عملکرد شفاف: در بسیاری از جاها اساتید در جلسه اول ترم میزان نمره هر کدام از بخش‌های درس را اعلام می‌کنند(که ممکن است تغیر کنند یا بازه برای نمرات مشخص کنند) و در هر کدام از بخش‌ها تا جایی که امکان دارد اعلام کنند. برخی از اساتید دوست دارند که کل نمره را درسته دست‌ خودشان داشته باشند و به دانشجو به هیچ وجه جواب ندهند.

بچه ها به یاد دارند، من وقتی TA درسی بودم و ورقه امتحانی تصحیح می‌کردم نمره‌های امتحانی دانشجویان را برای ریز ترین بخش ممکن می‌دادم (مثلاً اگر سؤالی a,b, c داشت، نمره هر کدام را جداگانه اعلام می‌کردم). استاد هم از سوی دیگر استاد بعد از امتحان جواب سؤالات را همراه با بارم اعلام می‌کرد. به این ترتیب دانشجویان احساس نمی‌کرند که در حق آنها ظلم شده باشد.

۶. عدم ارائه حق اعتراض به دانشجویان: زمان ما بسیاری از اساتید همانطور که در بخش فبلی اشاره کردم فقط یک نمره نهایی به دانشجویان اعلام می‌کردند و دانشجویان از این که چرا نمره آنها کم شده است بی اطلاع بودند. اغلب این موارد به این دلیل بود که اساتید بر روی معیارهای دقیقی نمره دهی نمی‌کرند.
البته مشکل دیگر این بود که برخی از دانشجویان فرق اعتراض(یا دیدن ورقه) و چانه‌زنی رو نمی‌دانند. خوشبختانه تا اونجا که حافظه من یاری میده بچه‌های دانشکده ما در این مورد عملکرد بسیار خوبی داشتند.
دیدن ورقه و گاهاً توضیح برخی از مسائل که دانشجو فکر می‌کرده درست نوشته ولی در عمل اشتباه نوشته به نظر من می‌تواند بخش مهمی از آموزش دانشجویان باشد.

۷. درگیری های بین اساتید: در برخی از دانشکده‌ها گاهاً اساتید اختلاف سلیقه‌هایی دارند. در دانشکده ما این در گیری از قبل به حالت نا مناسبی بوده. تا اونجا که من خبر دارم طرفین درگیری های قبلی دیگر دانشکده نیستند ولی درگیری‌های جدیدی در دانشکده به وجود آمده است.
دود این درگیری‌ها معمولاً توی چشم دانشجو‌ها می‌ره. سیستم آموزشی نا کارآمد می‌شه، و در نهایت بدترین بدآموزی برای دانشجویان است.

فکر کنم پست بسیار طولانی شد. سعی می‌کنم بقیه موارد را در پست‌های دیگر بفرستم. پیشنهاد می‌کنم که سایر دوستان موارد کامل کننده و راه حل‌هایی که از نظر دانشجویان عملی باشد برای اینها پیشنهاد کنند. یه راه حل اینه که اساتیدی که این وبلاگ رو میخونن شاید همراهی کنند.

دکتر، از مقاله خوشش اومده!

به نام خداوند جان آفرين

آداب معاشرت، نوع حرف زدن، نحوه برخورد با دانشجويان، چگونگي استدلال کردن، حتي برخي اوقات سبک و الگوي فکر کردن هم به نوعي ارثيه و از استاد به دانشجويان (اغلب کارشناسي ارشد و دکتري) منتقل مي‌شود. اغلب دانشجويان از نظر رفتاري، استادي رو که مي‌پسندند، شبيه‌سازي مي‌کنند و سعي مي‌کنند رفتارهاي اونو اجرا کنند. به نمونه‌هاي ذيل توجه کنيد.

- ممدي، چطوري؟ مي‌ري پيش دکتر؟
- اره، مي‌رم گزارش بدم
- تو خفه نشدي، هر هفته بهش گزارش مي‌دي؟ بابا، اين استادت خيلي بداخلاقه.
- نه بابا، سخت‌گيره! هر چيزي رو قبول نمي‌کنه، آدم خوبيه، برخي اوقات تند ميشه!
(استاد واقعاً بداخلاقه و به بداخلاقي مشهوره)

- خجالت نمي‌کشي، مقاله يکي ديگه رو کپي زدي؟ ننگت باد برگ چغندر!
- مهدي جان، کپي چيه، ايده‌اش رو عوض کردم.
- سه رو کردي چهار، ايده عوض شد! بچه گول مي‌زني؟
- بابا، مي‌دوني دکتر چقدر ازش استقبال کرد، شبيه‌سازي کرديم، جواب داد.
- مثل خواننده‌هاي جديد هستند که ترانه‌هاي قديمي رو بازخواني مي‌کنند، عنوانشو عوض مي‌کنين و اعدادشو!
- دکتر بلده مقاله بده، زرنگه، خيلي ازش خوشش اومده!

- مهدي، يه درس مهندسي نرم‌افزار گرفتم دانشگاه ...، حالشو ببر.
- تو که سخت‌افزاري هستي، توي مهندسي نرم‌افزار گير مي‌افتي، تابلو مي‌شي، ميخ ندارم بچسبونمت به ديوار.
- بابا، حالا يه جوري سرهمش مي‌کنيم.
- چي رو سر هم مي‌کنم، يه چيزي بگو بهت بياد
- بابا، فکر کردي دکتر توي ... چيکار مي‌کنه، کل سه ساعتش ده دقيقه درس نمي‌ده!
- خوبه، استاد خودته، اگه يکي ديگه بود، چي مي‌گفت.
- اتفاقاً خودش درس رو برام جور کرد!

- حاجي، بي خيال شو، کسي که براي درس «کارگاه کامپيوتر» اين طوري کار نمي‌کنه، ترم يکي چي مي‌فهمه؟
- اتفاقاً ترم يکي‌ها خيلي مهمترند
- جزوه‌ات که کامله، دانشجو بخونه ياد مي‌گيره، پاورپوينت ديگه چيه، وقتت رو الکي مي‌زاري؟
- پاورپوينت به دانشجو خيلي کمک مي‌کنه، ببين چطوره؟
- ديدمش، خيلي خوبه، از اين مي‌ترسي بري سرکلاس چيزي بپرسند بلد نباشي؟
- نه، بهرحال مسلط بودن يه چيزي ديگه‌اس. يادمه خانم دکتر با اينکه درس ... رو مي‌تونست ارائه بده، وقتي بهش گفتم، ارائه نداد و ‌گفت چند ترميه درس ندادم، و مي‌خواست تابستون بره دوباره مرور کنه و ترم پائيز ارائه بده!
(خانم دکتر منظور استاد راهنماي دانشجو است)

دانشجويان وقتي از استادي خوششون بياد رفتارهای اونو توجيه مي‌کنند، دانشجويي که استادش بداخلاقه، اونو توجيه مي‌کنه و اين رفتار استاد براش پذيرفته شده مي‌شه، همينطور دانشجويي که مقاله کپي مي‌کنه، در واقع اين استادشه (استادهايي که داشته) که بهش ياد داده (يا عمداً يا سهواً يا بدون اطلاع). برخي اساتيد با تعريف کردن از عمل بد دانشجو پا رو فراتر مي‌گذارند و توجيه کردن رو بهش ياد مي‌دن. البته روي ديگه قضيه اينه که دانشجو تاثير مثبت از عملکرد استاد مي‌پذيره و همينطوري پابرهنه به عرصه هر درسي وارد نمي‌شه با اينکه توان انجام درس رو به هر شکلي داره.
اين جملات به معني رفع اتهام از دانشجو نيست، بلکه تنها بيان برخي تاثيرات رفتار اساتيده که با يا بدون اطلاع آنها تکثير مي‌شه.
استاد محترم: به دانشجوهاي خودت نگاه کن و ببين چه رفتارهايي رو از شما کپي زدند، شايد بد کپي زده باشند!

موافقان: رفتارهاي نسنجيده اساتيد و حتي تناقض رفتار و عمل در دانشجويان بخصوص بچه‌هاي ليسانس و فوق تاثير زيادي داره!
مخالفان: دانشجو نبايد به اين چيزها توجه کنه، بايد درسش رو بخونه!

پروژه‌هاي صنعتي: خوب، بد، زشت!

به نام خداوند جان آفرين

- سلام آقاي دکتر
- سلام، چطوري؟
- خوبيم، شکر خدا
- بازم که سرو کله‌ات تو دانشگاه پيدا شد؟!؟
- اومديم کمکون کنيد
- چه کمکي مي‌خواين؟
- آقاي دکتر، ما يه پروژه نرم‌افزار گرفتيم، الان نمي‌دونيم چه جوري انجامش بديم!
- وقتي نمي‌دوني چه جوري انجامش بدي، چرا اصلاً گرفتيش؟
- براي زندگي کردن، بالاخره ما هم بايد زندگي کنيم، همش نمي‌تونيم به جيب بابا و مامان نگاه کنيم!
- حالا پروژه چي هست؟ تعريف کن ببينم.
- ....
شايد شما هم مثل بقيه دانشگاه‌ها داراي اساتيدي هستيد که پروژه مي‌گيرند و داراي تيم‌هاي پروژه، آزمايشگاه‌هاي تحقيقاتي و نظير آن هستند. پروژه‌هايي که از بيرون دانشگاه توسط اساتيد به داخل دانشگاه هدايت مي‌شوند و اغلب هم به همراه خود پول و يا امتيازاتي را براي دانشگاه به ارمغان مي‌آورند. پروژه‌هايي که توسط دانشجويان انجام مي‌شوند و از آنها افرادي زبردست و آشنا با محيط بيرون دانشگاه مي‌سازند. مهندسي برق و کامپيوتر مملو از چنين پروژه‌هايي است و اساتيد با پارتي، زبردستي، هوش، تجربه و ديگر مهارت‌هاي خود آنها را از بيرون مي‌گيرند اما ....
پروژه‌ها زوايايي مختلفي از عملکرد اساتيد را به تصوير مي‌کشند که با درک آنها مي‌توان به تفکرات استاد، توان استاد، ارزشي که استاد براي دانشجويان (شايد هم علم) قائل است و غيره پي برد. اما مهمترين مسئله‌اي که اساتيد برق و کامپيوتر بايد مد نظر قرار دهند اين است که دانشجو (نرمال و نه آنرمال) در انتهاي فراغت از تحصيل بايد توان و دانش لازم براي روبرو شدن با مسائل محيط (علمي و/يا صنعتي و/يا تخصصي) خود را داشته باشد.

خوب
- دانشجو درس رو عملي پاس مي‌کنه و درس بر مويرگ‌هاي ذهنش حک مي‌شه!
- هم استاد و هم دانشجو پولي گيرشون مياد
- اگه پروژه در راستاي پايان‌نامه باشه، کارش تو پايان‌نامه راحته و تسلط داره
- اعتبار استاد و دانشگاه هر دو بالا مي‌ره (البته اگه پروژه موفق باشه!)
- استاد با علم عملياتي روز آشنا مي‌شه!
- دانشجو پس از فراغت از تحصيل براي انجام کار گيج نمي‌زنه!

بد
- استاد کل کار رو به دانشجو مي‌سپاره و خودش فقط خروجي‌ها رو نگاه مي‌کنه و پولش رو مي‌گيره!
- دانشجو فقط دو دره کردن پروژه رو از استاد ياد مي‌گيره (با کمي خالي‌بندي!) البته اگه دانشجو متعهد باشه، فشار زيادي بهش مي‌آد
- استاد به نام انجام پروژه، کلاس درس رو دو در کنه و کلاس‌هاش بي‌کيفيت بشه! (برخي استادها اصلاً تو دانشگاه ديده نمي‌شند، برخي فقط سوسوک مي‌کنند!)
- مفهوم درس زير سوال مي‌ره و همين بر مويرگ‌ها حک مي‌شه!
- اعتبار خود استاد جهنم!، اعتبار دانشگاه و دانشجوهاش به باد مي‌ره! (دانشجو: مال فلان دانشگاهي؟ فلاني استاد شماست، عجب آدم پيچيه! اين بشر، خيلي سوتيه!)

زشت
- استاد، توان (مجموعه‌اي از دانش، تجربه، شجاعت، هوش و غيره) پروژه گرفتن رو نداشته باشه و خودش رو توجيه کنه (و يا ديگران رو به داشتن پارتي متهم کنه!)
- استاد تنها به زاويه بد پروژه‌ها نگاه کنه!
- استاد، دانشجوها را ضعيف بدونه و اونها را لايق انجام پروژه ندونه (اگه دانشجو ضعيفه، محصول کار شما و همکاران شماست)
- استاد، عوامل زيادي مثل دانشگاه و مسائل حاشيه‌اي رو در پروژه نگرفتن دخيل بدونه و هيچ تحرکي نشون نده!
- استاد غرق در مقاله دادن باشه (تازه اون هم کپي، پيست مقالات) و به کار اجرايي دانشجوها اهميتي نده! (استادي را تصور کنيد که نه خوب درس مي‌ده، نه مقاله خوبي مي‌ده و نه پروژه مي‌گيره!)

مطمئناً مسائل ديگري نيز در پروژه گرفتن و يا نگرفتن اساتيد دخالت دارند، که در اينجا فقط قسمت کوچکي از آنها را مورد بررسي قرار داديم. کلام آخر اينکه، پروژه خوبه (يا بده) اما به اندازش.

موافقان: پروژه يعني دانش روز، پول، اعتبار، تجهيزات، توانايي، حرکت.
مخالفان: پروژه يعني دودر کردن، کلاس بي‌کيفيت، خالي‌بندي، بي خيالش!

نظر شما چيه، اساتيد رو تشويق کنيم پروژه بگيرن، يا اينکه بريم زيراب پروژه گرفتن رو بزنيم؟

سوات استاد!

به نام خداوند جان آفرين

يکي از بزرگترين آرزوهاي دانشجويان ديدن استادي است که از سواد کافي برخوردار باشد. سواد استاد يا به عبارت بهتر دانش و تخصص او در زمينه‌اي که تدريس مي‌کند، مجموعه دانشي عملي و تئوري است که استاد در گفتار، نوشتار، حرکات و ... ارائه مي‌دهد. اغلب اساتيد در زمينه سواد يک منحني نرمال دارند که در سال‌هايي از تدريس‌شان به اوج مي‌رسد و پس از آن آهسته آهسته پائين مي‌آيد. بتدريج استاد بر درس مسلط شده، بدين معني که مي‌داند چه چيزهايي را بايد درس دهد و درس نمي‌دهد، چه چيزي را بلد نيست و وارد آن نمي‌شود، جواب دانشجويان چيست و .... اما....
با عروج دانش به ملکوت اعلي و پيشرفت ممتد آن و عدم تحرک ذهني استاد، خلاي از دانش در تفکرات و دروس استاد پديد مي‌آيد و امان از دانشجويان تازه به صحنه رسيده که بر اين خلا پابرهنه مي‌تازند. چه مي‌شود وقتي به عنوان دانشجو به اين خلا وارد مي‌شويد؟؟؟ .... جرو بحث؟ .... نه بابا ..... ميندازه؟ ...... بي‌خيال .... به چند نمونه ذيل توجه کنيد.
- ببخشيد آقاي دکتر، اين کتابي که براي درس سيستم عامل توزيع شده معرفي کرده براي سال 95 هست، تننباوم يک کتاب ديگه سال 2000 چاپ کرده که مطالبش از اين بهتره، چرا اونو معرفي نمي‌کنيد؟

- من 18 کنکور بودم، ليسانس شريف بودم، فوق ليسانس هم شريف بودم، دکتري چون شريف نداشت، رفتم اميرکبير. نمي‌خواد شما بري برام کتاب پيدا کني.

- ببخشيد استاد، من براي مقاله‌ام نياز به شبيه‌سازي دارم. نسخه اصلي اين نرم‌افزاري که شما امروز توضيح دادين رو يکي از دوستانم داره، مي‌تونم بيام کمي راجع به عملکرد نرم‌افزار برام توضيح بدين؟

- احتمالاً دوستت اشتباه کرده، با اين نرم‌افزار کار نکني بهتره، چون نسخه‌اش اصل نيست، کارتو خراب مي‌کنه، به نظر من داده‌هاتو تو Excel وارد کن و همونجا نمودار بکش!

- خسته نباشيد آقاي دکتر، من نمرات دانشجويان رو تو Excel وارد کردم، تنها کافيه يه بازبيني بکنيد و اونها رو تو ليست نهايي وارد کنيد.

- (نيم ساعت بعد در مکالمه تلفني) ببخشيد آقاي بامرام، شما ميانگين نمرات دانشجويان رو محاسبه نکردين، لطفاً بيايد اين کار رو هم انجام بدين!

(در جلسه جستجوي پيشرفته که دانشگاه براي دانشجويان ارشد و اساتيد دانشکده برق و کامپيوتر برگزار نمود و بيشتر اساتيد حضور داشتند)
- خب، شما مي‌تونيد برين تو قسمت جستجوي پيشرفته تو سايت گوگل و بعد از رفتن، اين گزينه‌ها رو مي‌بينيد

- اِ مهندس، گوگل رو از کجا آورديد؟ (منظورش اين بود که چه طوري فهميدي بايد بري تو گوگل جستجو انجام بدي و نه وب سايت ديگه‌اي)

- آقاي دکتر، من مي‌خوام براي شرکتمون يک نرم‌افزاري حسابداري بنويسم؟ از کجا شروع کنم؟ کتاب مهندسي نرم‌افزار پرسمن رو بخونم يا RUP رو؟
(دانشجو درس رو خوب نفهميده و نتونسته بين مهندسي نرم‌افزار و RUP ارتباط برقرار کنه)

- نرم‌افزار حسابداري که ارزونه، يکي بخري بهتره!

-ببخشيد آقاي دکتر، مگه شما (نرم‌افزار ( cadence هم کار کردين؟

من يه زماني خداي cadence بودم، البته داراي ورژن‌هاي مختلفيه، شما کدوم ورژن رو دارين!

به نظر شما چند درصد دانشجويان در صحبت با اساتيد به خلاء ذهني آنها پي مي‌برند؟
آيا شما هم تجربه ورود به خلاء دانش اساتيد داشتيد؟

جنگ استادي!

به نام خداوند جان آفرين

- ...
- البته بچه ها من بهتون بگم دکتر فلاني ديگه جزء منقرض شده هاست!
- من مقالات بسياري تو اين زمينه دارم ولي هرگز اسمي از دکتر فلاني نشنيدم، ايشون بلوف ميزنه!
- من اصلا Gate Level رو قبول ندارم و دکتر فلاني که ديگه جاي خود داره!
- دکتر فلاني بيشتر خالي بنده تا استاد!
- بلد نبود، براي همين تو دفاع يکي از دانشجوش، خودش و دانشجوش رو آش و لاش کرديم!
- ديگه جزء پير پاتالاهاست، دايناسورهاي روي جلد کتاب تننباوم منقرض شدند، ايشون هنوز هستند!
- سواد ايشون در حد همون کتابي که نوشتند، شما حرف‌هاي ايشون رو جدي نگيريد!
- خوب شد دانشکده دانشجوي ارشد و دکتري گرفت و گرنه دکتر فلاني بايد غاز مي‌چروند!
- ...
ممکن است شما هم جملاتي نظير اينها را از زباني استادي شنيده باشيد که براي توصيف استاد ديگري بيان مي‌شود.
جنگ استادي،‌ موضوعي است که در دانشکده‌هاي مختلف و به شکل‌هاي مختلف ديده مي‌شود. جنگ استادي با بحث علمي و يا اختلاف نظر تفاوت دارد. بحث‌هاي علمي و اختلاف نظر بين اساتيد ناشي از تفکر آنهاست، اما جنگ استادي، ناشي از عدم تفکر است. در بيشتر جنگ‌هاي استادي رگه‌هايي از لج‌بازي، کج فهمي، عدم بررسي و نظاير آن ديده مي‌شود که بيشتر کلاس شخصيت طرفين را زير سوال مي‌برد.

جنگ استادي در سطوح و شکل‌هاي مختلف ديده مي‌شود، برخي اساتيد تنها به الفاظ بسنده مي‌کنند، و برخي از هيچ کاري براي کوباندن مشت محکم بر دهان ديگري دريغ نمي‌کنند. اين جنگ‌ها برخي اوقات به سطح دانشجويان کشيده مي‌شود و دانشجويان (بيشتر در سطح کارشناسي ارشد و دکتري) قرباني مي‌شوند. پايان نامه کارشناسي، دفاع پايان‌نامه‌هاي ارشد‌، دفاع تز دکتري و نظاير آن از جمله جاهايي است که اين بحث‌ها به اوج خود مي‌رسند و با احتمال بسياري به قرباني شدن دانشجو مي‌انجامد. دانشجويان در اغلب اوقات تنها نظاره‌گر اين جنگ هستند و نمي‌توانند کاري از پيش ببرند. البته برخي دانشجويان نيز حاملان خبر هستند و اين جنگ را دامن مي‌زنند.
چندي پيش، يکي از دوستان بسيار نزديک ما از تز دکتري خود دفاع نمود. استاد کارشناسي ارشد ايشان در مقابل استاد تز دکتري ايشان در مقابل هم صف‌آرايي نمودند. اين جنگ برنده نداشت و تنها بازنده ميدان دوست گرامي ما بود که دفاع او از حالت علمي خارج شده و به جايگاه ارائه نظرات شخصي تبديل شده بود. شايد اگر سکوت انديشمندانه استاد تز دکتري ايشان نبود، اين دفاع عواقب جانبي بيشتري را بهمراه مي‌داشت.
بهرحال،‌ به دور از نتيجه جنگ استادي، اين جنگ‌ها سبب پائين آمدن کلاس شخصيت اساتيد و هدر رفتن توانايي آنها مي‌شود. علاوه بر اين، سبب تحريک دانشجويان براي طرفداري از استادي و کوباندن استاد ديگر خواهد شد.

موافقان: بابا، بزار دعوا کنند، حال کنيم!
مخالفان: آخرش هم همه چيز سر ما دانشجوها خراب ميشه!

شما چه فکر مي‌کنيد؟ اگر دوست شما قرباني اين جنگ باشد، به او چه مي‌گوئيد؟

نقد شجاعانه و عادلانه يا تعرض گستاخانه و متعصبانه

به نام خداوند جان آفرين

نکته مهمي که نبايد با نقد کردن عملکرد يکسان دانست، توهين و تعرض گستاخانه به مقام استاد است. نقد کردن شجاعانه و عادلانه با تعرض و توهين تفاوت دارد. ما مي‌توانيم عملکرد اساتيد را مورد نقد قرار دهيم و نظرات واقع‌بينانه خود را بيان نمائيم اما حق نداريم به اساتيد توهين نمائيم. توهين و تعرض به استاد در هيچ فرهنگي و به هيچ گونه‌اي پذيرفته نيست.
در اين وبلاگ قصد توهين به هيچ استادي را نداشتيم و نخواهيم داشت. قرار نيست شمشيري به دست بگيريم و با اولين اشتباه فرد را قرباني کنيم و يا جنگ استاد و دانشجو راه بياندازيم. هدف، بيان رفتارهاي دانشجو گريز اساتيد، نظرات و ديدگاه‌هاي مختلف نسبت به آنها و چاره‌انديشي براي آنهاست. دسته‌بندي اساتيد، امتيازدهي به آنها و نظاير آنها فراتر از حد اين وبلاگ و کار کارشناسي وسيعي مي‌طلبد.
در اين وبلاگ از نوشتن نام اساتيد و بياني که سبب شناسايي آنها شود، پرهيز مي‌شود و تنها عملکرد مورد نقد قرار مي‌گيرد، چرا که استاد با دانستن نظرات مختلف مي‌تواند خود را اصلاح نمائيد، البته در صورتيکه بخواهد خود را اصلاح نمايد و نيازي به بردن نام استاد نيست.
بهرحال، ما از نوشته‌هاي منصفانه، متفکرانه و دوستانه همه دانشجويان استقبال مي‌کنيم.

اخلاق علمي

به نام خداوند جان آفرين

دکتر کيارش بازرگان ويدئو جالبي در مبحث اخلاق علمي تهيه نموده‌اند که در وبلاگ profs-against-plagiarism قرار داده‌اند. اين ويدئو، نگاهي متفکرانه و دلسوزانه به کاستي‌هاي عملکرد اساتيد و دانشجويان و وظايف آنها در حفظ و رعايت اخلاق علمي دارد.
براي مشاهده ويدئو به آدرس ذيل مراجعه کنيد.
http://profs-against-plagiarism.blogspot.com/2008/09/blog-post_14.html

با تشکر از دکتر بازرگان و همکارانشان که براي همه ما ارزش قائل شدند و وقت خود را به اين کار اختصاص دادند.

چيزي بلد نيست، فقط از رو مي‌خونه!

به نام خداوند جان آفرين

در چند سال اخير، استفاده از روش‌هاي ويژوال (پاورپوينت، اسلايد و ...) براي تدريس به عنوان شيوه جديد تدريس مقبوليت بسياري پيدا کرده و اساتيد با ساختن اسلايدهاي آموزش براحتي مفاهيم رو به دانشجويان مي‌فهمونند.
استفاده از اسلايدهاي آموزشي در دانشگاه مزايا و معايب خاص خود رو داره، من سعي مي‌کنم به عنوان کسي که چندين سال از اين اسلايدها استفاده مي‌کنم برخي از آنها را ذکر کنم.

مزايا
- دانشجو با داشتن اين اسلايدها قبل از شروع کلاس مي‌تونه خودش رو آماده کنه و مي‌دونه قراره چي تدريس بشه
- استاد مفهومي رو از قلم نمي‌ندازه
- جاذبه اسلايدها دانشجو را علاقه‌مند مي‌کنه
- نت‌برداري دانشجوها کمتر ميشه
- نوشتن بر روي وايت‌برد هم کمتر ميشه و استاد تا حد بسياري راحت مي‌شه
- استاد براحتي مي‌تونه مطالب خودشو بروز کنه

معايب
- دانشجوها با داشتن اسلايدها ديگه سرکلاس نمي‌آن (فکر مي‌کنم اين خاص بچه‌هاي بهشتي باشه)
- استاد در اغلب موارد از روي اسلايد مي‌خونه و رد ميشه
- اسلايدها ترجمه اسلايدهاي خارجي هستند و بيشتر کپي و پيست هستند
- اسلايدها بروز رساني نميشند و شايد سال‌ها بدون تغيير بمونند (حتي غلط‌ها هم اصلاح نمي‌شند)
- اغلب خود استاد اسلايد نمي‌سازه و دانشجوهاش مي‌سازند براي همين نمي‌تونند خوب ارائه بدند
- اسلايدها بار علمي زيادي رو به يکباره به دانشجو منتقل مي‌کنند (مخصوصاً اگه تعداد اسلايد زياد باشه)

موافقان: اسلايدهاي آموزشي مي‌تونند راهکار خوبي براي تدريس باشند
مخالفان: اسلايدها فقط نوعي شانه خالي کردن از تدريس هستند

نظر شما چيه؟ باز هم اسلايد بسازيم!

من بيشترين نمره‌ام 16 است!

به نام خداوند جان آفرين

(قبل از خواندن اين پست، پست قبلي را بخوانيد)

استاد: من بيشترين نمره‌ام 16 است.
دانشجو: ولي من کار رو کامل انجام دادم، شما خودتون گفتيد پياده‌سازي نمره بيشتري نسبت به تحقيق داره.
استاد: اره
دانشجو: ولي شما به يه نفر ديگه که فقط تحقيق کرده نمره 18 دادي!
استاد: اون يه دليل واهي اورد که مي‌خواد بره خارج
دانشجو: اگه دليلش واهي بوده، من هم مي‌گم مي‌خوام برم خارج به من هم نمره بديد.
استاد: نمرات قطعي شده.
دانشجو: من از تحصيلات تکميلي سوال کردم، گفتند اگه استاد نامه بده، مي‌تونند نمره رو عوض کنند
استاد: نمره چيز مهمي نيست و نبايد به خاطر نمره درس بخوني
دانشجو: اگه چيز مهمي نيست چرا فقط تا 16 مي‌دين و بقيه رو نمي‌دين؟
استاد: نمره‌اي که بهت دادم زياد هم بوده؟
دانشجو: چطور زياده بوده، پياده‌سازي اي که مي‌خواستيد مگه اشکال داشت؟
استاد: نه
دانشجو: خب ديگه پس مشکل چيه؟
استاد: ترجمه مقاله‌ات چند تا اشکال داشت (اين مقاله، همان مقاله‌اي بود که براساس آن دانشجو پياده‌سازي رو انجام داده و بعد ترجمه‌اش کرد) مشخصه اونو نفهميدي.
دانشجو: دکتر! اگه من مقاله رو نمي‌فهميدم که نمي‌تونستم پياده‌سازي کنم، در ضمن اول ترم، ترجمه مقاله جزء نمره نبوده و من فکر کردم اين کار نمره اضافه شما محسوب مي‌شه. با اين حال، به من بگين کجاش مشکل داشت تا من بفهمم
استاد: الان يادم نيست
دانشجو: به خاطر همين چند تا اشکال 4 نمره از من کم شده؟
استاد: من به اندازه بهت نمره داده‌ام
دانشجو: اندازه منو چه طوري بدست آورديد؟ مگر غير از اينه که شما مقاله خودتون رو به من داديد و گفتيد پياده‌سازي کن، من هم که کار رو انجام دادم؟؟!
استاد: نه، نمره مهم نيست، به فکر ترم بعد باش.
دانشجو: دکتر، شما چشمي نمره ميدي، از هر کسي خوشت بياد بهش نمره ميدي، از هر کسي خوشت نياد، هر طور کار کرده باشه بهش نمره نمي‌دي، با امير س. د. هم ترم‌ قبل همين کار رو کردين.
استاد: نه، من اينطور نيستم!
دانشجو: رفتار شما اينطور نشون ميده و اينکه قبل از اينکه نمره رو به دانشجو نشون بدين، نهايي ميکنيد، نشون ميده شما نمي‌خواين اشتباهات خودتون رو بپذيرين، نمره کامل حق من بود.
.....

اين مکالمه واقعي بين من و يکي از اساتيد معروف دانشگاه شهيد بهشتيه، تعجب آوره!!!! ولي واقعيه!!

شما باشين با چنين استادي چه مي‌کنيد؟

به فکر ترم بعد باش!

به نام خداوند جان آفرين

يکي از دوستان دوران دانشجويي همواره به من مي‌گفت که اساتيد دانشگاه بين دانشجويان تفاوت قائل هستند و اونهايي را که کارشناسي رو تو يک دانشگاه معتبر هستند را بصورت پيش فرض نمره بالا مي‌دن و اونهايي رو که تو دانشگاه ازاد يا راه دور هستند را همواره ضعيف مي‌پندارند. واقعاً اين مسئله در برخي اساتيد وجود داره؟!! و براي همين نمي تونند قبول کنند که يک دانشجوي دانشگاه پيام نور يا آزاد مي‌تونه از دانشجوي دانشگاه معتبر هم قويتر باشه.
اين دوست گرامي (امير س. د.) ما که ترم اول کارشناسي ارشد درسي رو با يکي از اساتيد معتبر برداشته بود، ماجراي جالبي داشت و جالب‌تر اينکه ترم بعد همون ماجرا به طريق ديگه و با همون استاد براي خودم اتفاق افتاد. ماجرا از اين قرار بوده که قسمتي از نمره کلاسي مربوط به تحقيق مي‌شد. امير خان هم تحقيقي ارائه مي‌ده و استاد محترم ميگه کپيه، اون هم مي گه کپي نيست و خودم اين کار رو انجام دادم. در انتهاي نمره دادن، استاد مورد نظر به امير ميگه نمره ات 11 است من فکر مي کنم که آيا بهت 12 بدم يا نه (حداقل نمره پاس در دروس ارشد 12 است) امير هم قبول ميکنه. پس از چند روز نمرات که روي برد ميره، مي بينه 10 شده، ميره قضيه رو پيگيري کنه و استاد محترم هم اين دليل رو مياره که اين نمره وارد شده و بفکر ترم بعد باش.

امير خان هم که ديد بحث با دکتر به هيچ نتيجه‌اي نميرسه، مياد پيش ما که تو برو باهاش صحبت کن. ما هم رفتيم و با دکتر مورد نظر صحبت کرديم. استاد عقيده داره که 11 حقش نبوده و اون بايد کمتر ميشده؛ گفتم چرا؟؛ گفت چون تحقيقش کپيه؛ گفتم شما که نتونستي اثبات کني کپيه؛ ميگه اين نمره ديگه ثبت شده و بايد به فکر ترم جديد باشه؛ دکتر جان، ترم قبلي رو اين گونه رفتار کردي، چطور مي تونه در ترم جديد کار کنه و دوباره همين اتفاق براش نيفته؟؟؟

نکته جالب توجه اينکه استاد محترم نميگه امير خان نمره 11 رو نگرفته (با اينکه نمره مقاله رو هم نداده!) ، تاکيد داره که شناخت خودش درسته و دانشجو حقش نيست که درس رو پاس کنه. در واقع، دانشجو با توجه به معيارهاي که استاد محترم تعيين کرده به حدي از نمره ميرسه و استاد با توجه به شناختش نمره رو بالا و پائين مي کنه.

موافقان : بالاخره استاده و يه چيزهايي سرکلاس مي‌فهمه و بايد در نمره تاثيرگذار باشه تا بهترين‌ها نمرات بالاتري بگيرند
مخالفان: وقتي استاد معياري براي نمره‌دهي ميده بايد طبق همون نمره رو اعلام کنه، بهترين‌ها براساس معيار انتخاب مي‌شند و نه براساس ديدگاه شخصي

شما به چه صورت به استاد ما ميگين که حقتون حداقل 11 است و اگه معياري رو اعلام ميکنه طبق همون معيار نمره بده و نه اينکه نظر شخصي خودش رو (به عنوان نمره) دخالت بده؟

استاد لطفا درس بده!

سلام،

وقتي در دانشگاه شهيد بهشتي تحصيل مي‌کنيد، اساتيد جالب و قابل توجه‌ي را مي‌بينيد. استادي را به ياد مي‌آورم - البته اين استاد هنوز موجود است - که وقتي در مقطع ارشد يا دکتري تدريس مي‌کند، تمام مطالب تدريسي اش بيش از 10 صفحه نبوده و نيست. کتاب هاي معرفي شده توسط ايشان که در کپي دانشکده موجود است، ملغمه‌اي است از صفحات چند بار کپي شده، مرتب نشده، نامرتبط و ... که جدا کردن آن حوصله‌اي بسيار و توان طاقت فرسا مي‌خواهد.
اغلب اوقات کلاس صرف صحبت در مورد حاشيه ‌ها، پاک کردن بورد- بطور معمول چند دقيقه طول مي‌کشد و در مورد نحوه پاک کردن، نوع ماژيک و مسائل مرتبط با آن صحبت مي‌شود- صحبت در مورد فينال بازي‌هاي فلان کشور، و غيره است. وقتي در کلاس اين گرانمايه مي نشينيد نيازمند دانش خاصي نيستند (حتي در سطح دکتري) و در انتهاي ترم نيز به دانش خاصي دست پيدا نمي‌کنيد. اصولاً نيازي به دانش حس نمي شود. جلسات يک ساعت و نيم کلاس معمولاً 40 دقيقه بطول مي‌انجامد و به قول استاد محترم، نيم ساعت طول مي کشه گرم بشيم. البته جلسات آخر با موز و سانديس همراه است. :-) (فقط اين باحاله).
اين استاد گرانمايه امتحانات پايان ترم جالبي دارد، امتحانات بگونه اي طراحي مي‌شوند که کمتر کسي مي‌تواند پاسخ گويد، اما همه پاس مي کنند!!! در واقع مسئله بدين صورت است که استاد محترم، سوالات را به گونه‌اي طرح مي‌نمايد که جواب‌ها مي‌توانند به هر صورت تفسير شوند و با توجه به اينکه ايشان دانشجويان فرهيخته خود را مي‌شناسد، براساس شناخت خود آنها را در جدول نمرات مرتب مي‌کند. تلاش شما براي گرفتن نمره و حق خود بيهوده است، چرا که براساس امتحان پايان ترم، شما نمرات پائيني داريد و براي همين نمره نيز بايد تشکر نمائيد.
در مجموع اين استاد در سطح ارشد و دکتري طرفداران و منتقدان خود را دارد.
طرفداران ميگويند: «بده، سخت نمي گيره، خوب نمره مي‌ده» (قابل توجه است که نمرات دانشجويان دکتري به هيچ عنوان کمتر از 17 نخواهد شد)
منتقدان مي‌گويند : «کلاس‌ها بار علمي ندارد و وقت تلف کني است، اين روش نمره دهي بخاطر پوشش دادن به عدم بار علمي و زير سوال نرفتن است»

آيا شما هم چنين اساتيدي داريد؟ چگونه به او مي‌گوييد درس بدهد؟

درباره وبلاگ بازبيني عملکرد اساتيد

با سلام،

در سال‌هاي تحصيلي خود با معلمان، دبيران و اساتيد مختلفي مواجه شده‌ايد. برخي از اساتيد به ياد ماندني، برخي سخت‌گير، برخي دو در، برخي بي سواد و نظير آن و برخي را نيز فراموش نموده‌ايد. همواره اساتيد بوده‌اند که خاطرات تلخي را در ذهن شما از ناعدالتي‌ها، بي انصافي‌ها، بد اخلاقي‌ها و ... به جاي گذاشته‌اند.

چه بسا اساتيد معروفي که در حال حاضر در دانشگاه‌هاي کشور تدريس مي‌کنند، اما از نظر کيفيت تدريس، نوع برخورد، دانش و نظاير آن سطح بسيار پائين دارند. اساتيدي که سطح آموزش و پژوهش کشور براي آنها بي معني است و با برخوردهاي سطحي و بد خود، دانشجويان را به بيراهه هدايت مي کنند. مطمئناً برخي از همين اساتيد دانشجويان ديروزي بودند که از عملکرد اساتيد خود منتقد بوده ولي همان روش را برگزيده‌اند و به زعم خود روش درستي را مي‌روند

در اين وبلاگ در صدد آنيم که با بيان چنين نمونه‌هاي از رفتارها و تفکرات اساتيد بدون ذکر نام، آنها را به نقد کشيم و راه حل‌هايي را براي سنجش عملکرد اساتيد ارائه دهيم. اين کار تنها با حرکت جمعي دانشجويان حاصل خواهد شد. اميد است که اين حرکت سبب، انديشه مجدد اساتيد در رفتار خود شود.